Ważną dla Kołobrzegu była decyzja z roku 1872 o likwidacji statusu miasta jako twierdzy. Od tego czasu nastąpiło całkowite przeobrażenie Kołobrzegu, który szybko zaczął przekształcacie w uzdrowisko. Budowano pensjonaty, nad samym brzegiem morza zbudowany został pałac - dom zdrojowy. Rozwijał się ruch letniskowy. Nowa linia kolejowa pozwoliła na szybkie połączenia z Berlinem, Poznaniem, Gdańskiem i Szczecinem.
Przybywało w mieście nowych szpitali, kościołów, domów handlowych, sklepów, restauracji. W roku 1868 wybudowano teatr na 600 miejsc. Uruchomiono gazownią oraz sieć wodociągowo-kanalizacyjną, W części nadmorskiej powstawały małe sanatoria z kąpielami w wodach solankowych.

Wczesnośredniowieczna lokalizacja grodu nie miała nic wspólnego z dzisiejszymi granicami miasta. Stary Kołobrzeg znajdował się wyżej rzeki Parsęty, na prawobrzeżnym wzgórzu, około czterech kilometrów od linii Bałtyku. Otoczony wodami rzeki i rozległego bagniska oraz wałem drewniano-ziemnym, dostatecznie chronił mieszkańców.

Miejscowa ludność słowiańska zajmowała się łowieniem ryb i rzemiosłem,
ale najbardziej znacząca praca w Kołobrzegu było  warzenie soli, czyli jej produkowanie.
Prowadzono ją na wyspie w pobliżu ujścia rzeki, gdzie ze źródeł wypływały wody solankowe.